Kom Kerken op Terschelling

Ter gelegenheid van het jubileumjaar (de veertigste jaargang) van het gezamenlijk kerkblad van Terschelling zoeken we contact met Klaas van der Kamp, algemeen secretaris van de Raad van Kerken in Nederland. In deze Raad werken samen de Protestantse Kerk, de Rooms-Katholieke kerk, Oudkatholieke kerk, Algemeen Doopsgezinde sociëteit, Remonstrantse Broederschap, Evangelische Broedergemeente, Quakers, Syrisch-orthodoxe kerk, Legers des Heils, Anglicaanse kerk, Moluks Evangelische Kerk, Koptisch-orthodoxe kerk en de Bond van Vrije Evangelische gemeenten. De Nederlandse Protestantenbond en Christelijk Gereformeerde kerken zijn kandidaatleden van de Raad. De Basisbeweging, de vereniging van orthodoxen H. Nikolaas van Myra en de Zevendedagadventisten zijn ermee geassocieerd. De RvK heeft een samenwerkingsverband met de Evangelische Alliantie. Hoe kijkt Klaas terug op veertig jaar geleden? En hoe ziet hij de toekomst?

 

Het is een voorrecht bij de Raad van Kerken in Nederland te mogen werken. Ik geniet van de afwisseling. Nog belangrijker is het besef dat ik werk mag doen waar ik zelf in geloof. Saamhorigheid is een belangrijk Bijbels motief. Het loopt als een rode draad door de Bijbel heen. De oecumene sluit aan bij Paulus en zijn pleidooi voor de verbondenheid tussen christenen. Christus refereert aan saamhorigheid in het hogepriesterlijk gebed. En je vindt het thema – ook al is dat minder bekend - in het Oude Testament; bij Kaïn en Abel; bij Abram en Lot; bij Jakob en Ezau; bij de twaalf zonen van Jakob; bij de afstemming tussen de tien en de twee stammen. Het motief keert steeds weer terug. Ik vind het prettig te mogen werken in dat perspectief. 

Veertig jaar geleden rolde het eerste nummer van Op ‘e Riid van de pers. Kun je een korte schets geven van wat er vergeleken met 40 jaar geleden is veranderd in de relaties tussen kerken onderling?

Er is in veertig jaar veel bereikt. We hebben bij de Raad wel eens een lijst gemaakt waarop veertig veranderingen staan van zaken die in veertig jaar zijn gerealiseerd. Je kunt dan denken aan zaken als: er is een interconfessionele bijbelvertaling gekomen (de NBV), kerken zijn elkaars doop gaan erkennen, er zijn oecumenische leesroosters, er zijn nauwelijks mensen die nog afstuderen op een studie zonder dat ze over de schutting van het eigen kerkgenootschap heen kijken, kerken gebruiken elkaars liederenschat, kerken werken samen in voedselbankprojecten, kerken werken samen met andere religies om de vrede en de democratie te dienen en ga zo maar door. Door al die veranderingen heen is er een compleet andere mentaliteit gekomen bij christenen. Veertig jaar geleden was er nog een zekere zelfingenomenheid. Tegenwoordig is er bijna niemand meer die niet erkent dat Gods liefde de hele bewoonde wereld geldt.

 

Ik denk dat de media in Nederland kerk, religie en levensbeschouwing als één van de segmenten zullen behandelen waarover mensen geïnformeerd willen worden. Dat gebeurt op twee niveaus: enerzijds door het spirituele denken recht te doen; en anderzijds door kort, zakelijk te informeren over nieuws. Ik vind de voorbeelden die je noemt dan ook niet representatief, misschien haken sommige kranten en omroepen op misstanden in, omdat ze ten diepte van de kerk minder excessen hadden verwacht. Kerken zullen nog meer dan nu al het geval is in de toekomst zelf hun informatie verspreiden. We zien dat bij de Raad van Kerken;  het aantal lezers van Oecumenisch Bulletin is in een paar jaar tijd met zesduizend gestegen, het aantal unieke bezoekers van de website is gegroeid naar 200.000. Mensen realiseren zich dat je voor feitelijke informatie bij de instellingen zelf te rade kunt gaan. Ik verwacht evenwel ook dat mediahuizen kerk, religie en levensbeschouwing een realistischer plaats zullen geven dan sommige kranten en omroepen op dit moment doen. Ze hebben daar een commercieel belang bij. Mensen willen nieuws lezen, ook religieus nieuws. En mensen willen in hun levensbeschouwing geprikkeld worden. Ik verwacht dat seculiere en commerciële media rubrieken in het leven zullen roepen onder de noemer ‘geestverrijking’ of iets dergelijks. De inhoud en het commentaar in die rubrieken zal deels uit de christelijke kerken komen, deels uit andere religies, deels van psychologen met een specialisatie ‘levensbeschouwing’.

Ja, ik ben verschillende keren op Terschelling geweest. Ik kwam er als scholier om vakantie te houden en te kamperen bij camping Cupido. ’s Zondags ging ik naar ET-10. Later ben ik er als journalist geweest van het Friesch Dagblad en heb ik er verhalen geschreven, meestal vanuit West, over toerisme en spiritualiteit.

In mijn periode als predikant (in Zwaagwesteinde), heb ik verschillende Waddeneilanden bezocht. Schiermonnikoog is het enige eiland waar ik in die periode kerkdiensten heb geleid; zaterdags met de boot over, slapen thuis bij een kerkenraadslid en dan in de loop van zondag terug naar de vaste wal. Vooral op de boot gebeurt er iets met je. Alsof je – als je op de vaste wal woont – in een andere wereld stapt en de wind even je sores van de vaste wal uit je hoofd blaast.

Als algemeen secretaris van de Raad van Kerken laat ik me inspireren door de eilanden; er is op de meeste eilanden een soort vanzelfsprekende oecumene. Je bent allereerst eilandbewoner en daarna ook doopsgezind of gereformeerd. Althans, dat beeld heb ik er van.